İşletme.Biz [İşletme-Portalı] | Tahvilli Borçlar | Tahvil, Ihraç, , çıkarılan, Tahvillerin

Tahviller, anonim şirketlerin uzun vadeli borç para bulmak için çıkardıkları itibari değerleri eşit ve biçimleri aynı olan borç senetleridir. İşletmenin ihraç etmiş olduğu tahviller işletmenin portföyünde olmadığından "Çıkarılmış Tahviller" hesabı ile izlenir.

a. Ticaret hukukuna göre çıkarılan tahvillerin değerlemesi

Şirket tarafından çıkarılan tahviller TTK'nun 464. maddesine göre itfa değerleri üzerinden değerlenir. İtfa değeri tahvilin üzerinde yazılı olan değer olduğundan itibari değere eşittir. Bu durumda, tahviller başabaşın altında veya üstünde satılması halinde de itibari değerle değerlenecektir.

Tahvillerin başabaşın altında satılması durumunda ortaya çıkacak tahvil ihraç zararının işletmenin bilançosuna geçirilebileceği gibi, doğrudan doğruya gider yazılması da mümkündür. Tahvil ihraç zararlarının işletmenin bilançosuna konması durumunda en geç tahvillerin ödenme süresi içinde itfa edileceği TTK'nda hükme bağlanmıştır.

Tahvillerin başabaşın üzerinde satılması durumunda ortaya çıkacak tahvil ihraç primlerinin de aynı şekilde bir defada gelir yazılabilmesi veya pasifte yer aldırılıp tahvillerin itfa süresi içinde gelir kaydedilmesi mümkündür.

b. Vergi mevzuatına göre çıkarılan tahvillerin değerlemesi

VUK'nun 286. maddesine göre çıkarılan tahviller itibari değerleriyle değerlenir. Vergi uygulamasında da tahvillerin başabaşın altında veya üstünde satılması durumu değiştirmemekte, itibari değer esas kabul edilmiş olmaktadır.

VUK'nda tahvil ihraç farklarının ne şekilde işleme tabi tutulacağı açıklanmamıştır. Bununla beraber, KVK'nun 14/1 maddesi hisse senedi ve tahvil ihraç giderlerini indirilecek giderler olarak belirtmiştir.

Vergi idaresi uygulamasına göre, tahvil ihraç giderlerinin kuruluş dönemine ilişkin olması durumunda doğrudan gider yazılması veya aktifleştirilerek ilk kuruluş ve örgütlenme giderleri. olarak beş yılda itfa edilmesi mümkündür.

Kuruluş döneminden sonra çıkarılan tahvillere ilişkin ihraç zararlarının 655. Menkul Kıymetler Satış Zararları hesabına yazılması gerekir.

Tahvil ihraç primlerinin ise vergi idaresi uygulamasına göre, primlerin tahsil edildiği yılın geliri olarak kabul edildiği bilinmektedir. Bu durumda, tahvil ihraç primlerinin tamamının tahsil edildikleri yılda gelir kaydedilmesi gerekmektedir.

Dönem sonunda çıkarılan tahvillerle ilgili tahakkuk eden faiz ve bu faizden GVK'nun 94. maddesi gereğince istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben yapılacak menkul sermaye iradı vergisi ve fon tevkifatı şu şekilde gösterilecektir :

^{_______________________}_/^{______________________}

780 FİNANSMAN GİDERLERİ 4.500.000

780.03 Tahvil faiz giderleri

360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 594.000

360.05 Men. Ser. İradı Vergisi 540.000

360.02.Fonlar 54.000

304 TAHVİL ANA PARA

BORÇ, TAKSİT VE FAİZLERİ 3.906.000

Tahakkuk eden tahvil faiz giderinin kaydı.

^{_______________________}_/^{______________________}

Faiz giderleri hesabı kâr ve zarar hesabına devredilecek, ödenecek vergi ve fonlar hesabı ve tahvil anapara borç taksit ve faizleri hesabı dönem sonuna kadar ödenip kapanmadığı takdirde bilançonun pasifinde yer alacaklardır.